рд╕ंрджेрд╢

рдиौрдХрд░ी рд▓ेрдмрд▓ рд╡ाрд▓ी рдкोрд╕्рдЯ рджिрдЦाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं

рдЯीрдЬीрдЯी (рдЖрд░्рдЯ्рд╕) рднрд░्рддी рдХा рдлाрдЗрдирд▓ рд░िрдЬрд▓्рдЯ рджेрдЦें, 414 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рд╕рдлрд▓рддा

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЯीрдЬीрдЯी (рдЖрд░्рдЯ्рд╕) рднрд░्рддी рдХा рдлाрдЗрдирд▓ рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдШोрд╖िрдд, 414 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рд╕рдлрд▓рддा рд╣рдоीрд░рдкुрд░: рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рд░ाрдЬ्рдп рдЪрдпрди рдЖрдпोрдЧ (HPRCA) рдиे рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЯीрдЬीрдЯी (рдЖрд░्рдЯ्рд╕) рдЯ्рд░ेрдиी рдХे 425 рдкрджों (рдкोрд╕्рдЯ рдХोрдб-25001) рдХे рд▓िрдП рдЖрдпोрдЬिрдд рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХा рдЕंрддिрдо рдкрд░िрдгाрдо рдЬाрд░ी рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдирддीрдЬों рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣рдЬाрд░ों рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдПрдХ рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд рдХी рдЦрдмрд░ рд╣ै। рднрд░्рддी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЖंрдХрдб़े: рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╕рдЪिрд╡ рдбॉ. рд╡िрдХ्рд░рдо рдорд╣ाрдЬрди рдиे рднрд░्рддी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рд╕ाрдЭा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмрддाрдпा рдХि рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдмेрд╣рдж рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд░рд╣ी: рдХुрд▓ рдЖрд╡ेрджрди: 44,155 рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдЕрдн्рдпрд░्рдеी: 38,220 рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╕рдд्рдпाрдкрди (Document Verification) рд╣ेрддु рд╢ॉрд░्рдЯрд▓िрд╕्рдЯ: 664 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЕंрддिрдо рд░ूрдк рд╕े рдЪрдпрдиिрдд: 414 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ 11 рдкрдж рд░рд╣ рдЧрдП рдЦाрд▓ी: рдЖрдпोрдЧ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡िрдЬ्рдЮाрдкिрдд 425 рдкрджों рдоें рд╕े 11 рдкрдж рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рд░िрдХ्рдд рд░рд╣ рдЧрдП рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рдХाрд░рдг рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं: рдпोрдЧ्рдп рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рди рдоिрд▓рдиा: рдУрдмीрд╕ी (рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рдкрд░िрдЬрди) рдХे 2 рдФрд░ рдПрд╕рд╕ी (рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рдкрд░िрдЬрди) рдХे 7 рдкрджों рдкрд░ рдХोрдИ рдпोрдЧ्рдп рдЕрдн्рдпрд░्рдеी рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХा। рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдоाрдорд▓ा: рд╕ाрдоाрди्рдп рд╢्рд░ेрдгी (рдЬрдирд░рд▓ рдХैрдЯेрдЧрд░ी) рдХे 2 рдкрджों рдХो рдоाрдирдиीрдп...

рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдкрд░ рдЕрдм рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे рдзрд░рдиा-рдк्рд░рджрд░्рд╢рди: рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा 'рдиो рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯ рдЬोрди'

рдЪрд┐рддреНрд░
рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдкрд░ рдЕрдм рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे рдзрд░рдиा-рдк्рд░рджрд░्рд╢рди: рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा 'рдиो рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯ рдЬोрди' рдЧ्рд░ेрдЯрд░ рдиोрдПрдбा: рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдкрд░ рд╕рдлрд░ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдпाрдд्рд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд рдХी рдЦрдмрд░ рд╣ै। рдЖрд╡ाрдЬाрд╣ी рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рдмाрдзा рд░рд╣िрдд рдмрдиाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдЧौрддрдордмुрдж्рдз рдирдЧрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХрдоिрд╢्рдирд░ेрдЯ рдиे рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдХे рдкूрд░े рд╣िрд╕्рд╕े рдХो 'рдиो рдк्рд░ोрдЯेрд╕्рдЯ рдЬोрди' рдШोрд╖िрдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдиिрд░्рдгрдп рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдП рдЧрдП рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХे рдмाрдж рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЖрджेрд╢ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдкрд░ рд╡ाрд╣рдиों рдХी рдЖрд╡ाрдЬाрд╣ी рдХो рдиिрд░्рдмाрдз рд░рдЦрдиा рдФрд░ рдпाрдд्рд░िрдпों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। 0 рд╕े 41 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рддрдХ рд░рд╣ेрдЧी рдкूрд░्рдг рдкाрдмंрджी рдЖрджेрд╢ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рдкрд░ 'рдЬीрд░ो рдкॉрдЗंрдЯ' рд╕े рд▓ेрдХрд░ 41 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рддрдХ рдХे рджाрдпрд░े рдоें рдЕрдм рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХे рдзрд░рдиा-рдк्рд░рджрд░्рд╢рди, рд╕рдб़рдХ рдЬाрдо рдпा рдЕрди्рдп рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрд╡рд░ोрдзों рдкрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд░рд╣ेрдЧा। рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдпा рдХिрд╕ी рднी рдЕрди्рдп рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХो рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рджी рдЬाрдПрдЧी। рдпाрдд्рд░ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ुрдЧрдо рд╕рдлрд░ рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдпрдоुрдиा рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕рд╡े рджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрд░्рдЧों рдо...

рдкाрд▓рдордкुрд░ рдХा рджрд╕рд╡ीं рдХрдХ्рд╖ा рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдо рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЕрдд्рдпंрдд рд╢ाрдирджाрд░

рдЪрд┐рддреНрд░
рдкाрд▓рдордкुрд░ рдХा рджрд╕рд╡ीं рдХрдХ्рд╖ा рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдо рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЕрдд्рдпंрдд рд╢ाрдирджाрд░  рд░ाрдЬрдХीрдп рдХрди्рдпा рд╡рд░िрд╖्рда рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдкाрд▓рдордкुрд░ рдХा рджрд╕рд╡ीं рдХрдХ्рд╖ा рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдо рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЕрдд्рдпंрдд рд╢ाрдирджाрд░ рд░рд╣ा। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рддीрди рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рдиाрдо рдЧौрд░рд╡ाрди्рд╡िрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдЫाрдд्рд░ा рдк्рд░िрдпंрд╢ी рдиे 94% рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди рд╣ाрд╕िрд▓ рдХिрдпा। рд╡рд╣ीं рд╡ाрдиिрдпा рдиे 92% рдЕंрдХ рд▓ेрдХрд░ рдж्рд╡िрддीрдп рд╕्рдеाрди рддрдеा рдЬैрд╕्рдоिрди рдиे 88% рдЕंрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рддृрддीрдп рд╕्рдеाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा। рдЗрд╕ рд╢ाрдирджाрд░ рд╕рдлрд▓рддा рдХा рд╢्рд░ेрдп рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рд╕рдорд░्рдкिрдд рд╕्рдЯाрдл рдПрд╡ं рдк्рд░рдзाрдиाрдЪाрд░्рдпा рд╢्рд░ीрдорддी рд░िрддु рдЬрдо्рд╡ाрд▓ рдХो рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрдирдХे рдХुрд╢рд▓ рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдоेрд╣рдирдд рд╕े рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдпрд╣ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдкрд░िрд╡ाрд░ рдиे рд╕рднी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдХो рдЙрдирдХे рдЙрдЬ्рдЬ्рд╡рд▓ рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рд╣ाрд░्рджिрдХ рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПँ рдПрд╡ं рдмрдзाрдИ рджी рд╣ै।

рддीрди рдордИ рдХो рдХांрдЧреЬा рдЬिрд▓ा рдоें 12 рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╣ोрдЧी рдиीрдЯ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा: рдПрдбीрд╕ी,рдЪाрд░ рд╣рдЬाрд░ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЫाрдд्рд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд▓ेंрдЧे рднाрдЧ

рдЪрд┐рддреНрд░
рддीрди рдордИ рдХो рдХांрдЧреЬा рдЬिрд▓ा рдоें 12 рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╣ोрдЧी рдиीрдЯ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा: рдПрдбीрд╕ी,рдЪाрд░ рд╣рдЬाрд░ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЫाрдд्рд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд▓ेंрдЧे рднाрдЧ рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा  : рдиीрдЯ рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рддीрди рдордИ рдХो рдХांрдЧреЬा рдЬिрд▓ा рдХे 12 рдХेंрдж्рд░ों рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी рдЗрд╕рдоें рдЪाрд░ рд╣рдЬाрд░ рдХे рдХрд░ीрдм рдЫाрдд्рд░ рднाрдЧ рд▓ेंрдЧे। рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЙрдкाрдпुрдХ्рдд рд╡िрдирдп рдХुрдоाрд░ рдиे рдЖрдЬ рдмुрдзрд╡ाрд░ рдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд╕рдлрд▓ рдЖрдпोрдЬрди рдХे рд▓िрдП рд░рдЦी рдЧрдИ рдмैрдардХ рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рджी। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдХेंрдж्рд░ рдк्рд░рднाрд░िрдпों рдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд╕ुрдЪाрд░ू рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХे рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рдЯिрдк्рд╕ рднी рджिрдП рдЧрдП। рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЙрдкाрдпुрдХ्рдд рдиे рдмैрдардХ рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рд╕े рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХा рдХाрдо рдкूрд░ी рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдХрд░рдиे рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрднाрдЧों рд╕े рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╡िрдж्рдпुрдд, рдкेрдпрдЬрд▓ рддрдеा рдмैрдардиे рдХी рдЙрдЪिрдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕рдордп рдкрд░ рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд▓िрдП рднी рдкुрд▓िрд╕ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ेрд╡ाрдПं рд▓ी рдЬाрдПंрдЧी। рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЙрдкाрдпुрдХ्рдд рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдиीрдЯ рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рджोрдкрд╣рд░ рджो рдмрдЬे рд╕े рд╕ांрдп рдкांрдЪ рдмрдЬे рддрдХ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी। рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрд░्рдеी 11 рдмрдЬे рд╕े 1ः30 рдмрдЬे рддрдХ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╣ाॅрд▓ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬрдмрдХि рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╕े рдкрд╣рд▓े 1ः40 рдмрдЬे рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╣ाॅ...

рджेрд╣рд░ा рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рд╕्рдеाрдпी рдкрд░िрд╕рд░ рдХा рд╢्рд░ीрдЧрдгेрд╢; рдкीрдПрдо рдоोрджी рдХрд░ेंрдЧे рднрд╡्рдп рдЙрдж्рдШाрдЯрди

рдЪрд┐рддреНрд░
рджेрд╣рд░ा рдоें рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рд╕्рдеाрдпी рдкрд░िрд╕рд░ рдХा рд╢्рд░ीрдЧрдгेрд╢; рдкीрдПрдо рдоोрджी рдХрд░ेंрдЧे рднрд╡्рдп рдЙрдж्рдШाрдЯрди рджेрд╣рд░ा/рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा: рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп (CUHP) рдХे рджेрд╣рд░ा рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рд╡ीрд░рд╡ाрд░ рдХो рдЪैрдд्рд░ рдоाрд╣ рдХे рдкрд╣рд▓े рдирд╡рд░ाрдд्рд░ рдХे рдкाрд╡рди рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╣рд╡рди-рдпрдЬ्рдЮ рдХे рд╕ाрде рдирдП рднрд╡рди рдХे рд╢ुрднाрд░ंрдн рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╡िрдзिрд╡рдд рд░ूрдк рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдк्рд░рддीрдХ्рд╖िрдд рдЗрд╕ рд╕्рдеाрдпी рдХैंрдкрд╕ рдХे рдЪाрд▓ू рд╣ोрдиे рд╕े рдЕрдм рджेрд╣рд░ा рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдПрдХ рдирдИ рдЧрддि рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै। рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХрд░ेंрдЧे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕ूрдд्рд░ों рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЖрдЧाрдоी рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдпा рдордИ рдоाрд╣ рдоें рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдЗрд╕ рдирд╡рдиिрд░्рдоिрдд рдкрд░िрд╕рд░ рдХा рд▓ोрдХाрд░्рдкрдг рдХрд░ेंрдЧे। рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХे рд╕ंрднाрд╡िрдд рджौрд░े рдХो рд▓ेрдХрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рддैрдпाрд░िрдпां рддेрдЬ рдХрд░ рджी рд╣ैं рддाрдХि рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХो рднрд╡्рдп рдФрд░ рдпाрджрдЧाрд░ рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХे। рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рд╡िрднिрди्рди рд╡िрднाрдЧों рдХो рдЪрд░рдгрдмрдж्рдз рддрд░ीрдХे рд╕े рдзрд░्рдорд╢ाрд▓ा рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЕрд╕्рдеाрдпी рдаिрдХाрдиों рд╕े рдпрд╣ां рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд (Shift) рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд╕ाрде рд╕्рдеाрдиीрдп рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдоिрд▓ेрдЧा рдмूрд╕्рдЯ рдХुрд▓рдкрддि рдк्рд░ो. рд╕рддрдк्рд░рдХाрд╢ рдмंрд╕рд▓ рдиे рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЦुрд╢ी рдЬрддाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рджेрд╣рд░ा рдо...

UPSC CSE 2025 рдХा рдлाрдЗрдирд▓ рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдШोрд╖िрдд: рдЕрдиुрдЬ рдЕрдЧ्рдиिрд╣ोрдд्рд░ी рдиे рдХिрдпा рдЯॉрдк, рдХुрд▓ 958 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╕рдлрд▓

рдЪрд┐рддреНрд░
UPSC CSE 2025 рдХा рдлाрдЗрдирд▓ рд░िрдЬрд▓्рдЯ рдШोрд╖िрдд: рдЕрдиुрдЬ рдЕрдЧ्рдиिрд╣ोрдд्рд░ी рдиे рдХिрдпा рдЯॉрдк, рдХुрд▓ 958 рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╕рдлрд▓ рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी: рд╕ंрдШ рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдЖрдпोрдЧ (UPSC) рдиे рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ рдХो рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (CSE) 2025 рдХे рдЕंрддिрдо рдкрд░िрдгाрдо рдШोрд╖िрдд рдХрд░ рджिрдП рд╣ैं। рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЕрдиुрдЬ рдЕрдЧ्рдиिрд╣ोрдд्рд░ी рдиे рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд╣рд▓ी рд░ैंрдХ (AIR 1) рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рджेрд╢ рдХा рдоाрди рдмреЭाрдпा рд╣ै। рдЯॉрдк 5 рд╡िрдЬेрддाрдУं рдХी рд╕ूрдЪी рдЗрд╕ рдмाрд░ рдХे рдкрд░िрдгाрдоों рдоें рдоेрдзाрд╡ी рдЫाрдд्рд░ों рдХा рджрдмрджрдмा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╢ीрд░्рд╖ рдкांрдЪ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдЬрдоाрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं: рдЕрдиुрдЬ рдЕрдЧ्рдиिрд╣ोрдд्рд░ी (рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди) рд░ाрдЬेрд╢्рд╡рд░ी рд╕ुрд╡े рдПрдо (рдж्рд╡िрддीрдп рд╕्рдеाрди) рдЕрдХांрд╢ рдвुрд▓ (рддृрддीрдп рд╕्рдеाрди) рд░ाрдШрд╡ рдЭुрдирдЭुрдирд╡ाрд▓ा (рдЪрддुрд░्рде рд╕्рдеाрди) рдИрд╢ाрди рднрдЯрдиाрдЧрд░ (рдкंрдЪрдо рд╕्рдеाрди) рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЖंрдХрдб़े рдЖрдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдЖंрдХрдб़ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХाрдлी рдЪुрдиौрддीрдкूрд░्рдг рд░рд╣ी: рдХुрд▓ рдЪрдпрдиिрдд рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░: 958 рд╕ेрд╡ाрдПं: рдЪрдпрдиिрдд рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ IAS, IFS, IPS рд╕рд╣िрдд рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЧ्рд░ुрдк ‘A’ рдФрд░ рдЧ्рд░ुрдк ‘B’ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдоुрдЦ्рдп рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (Mains): рдЕрдЧрд╕्рдд 2025 рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рдеी। рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ (Interview): рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХा рджौрд░ рджिрд╕ंрдмрд░ 20...

рдЖрдард╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХो рдоिрд▓ी рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХी рдоंрдЬूрд░ी

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЖрдард╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХो рдоिрд▓ी рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХी рдоंрдЬूрд░ी рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░ рдХो рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЖрдард╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХे рдЧрдарди рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджे рджी рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХी рдкूрд░्рд╡ рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рд░ंрдЬрдиा рдк्рд░рдХाрд╢ рджेрд╕ाрдИ рдЖрдпोрдЧ рдХी рдЪेрдпрд░рдоैрди рд╣ोंрдЧी, рдЬрдмрдХि рдЖрдИрдЖрдИрдПрдо рдмेंрдЧрд▓ुрд░ू рдХे рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рдкुрд▓рдХ рдШोрд╖ рдФрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЧैрд╕ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп (MoPNG) рдХे рд╕рдЪिрд╡ рдкंрдХрдЬ рдЬैрди рдХो рдЗрд╕рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдЖрдпोрдЧ рдЕрдкрдиी рд╕िрдлाрд░िрд╢ें рдЕрдЧрд▓े 18 рдорд╣ीрдиों рдХे рднीрддрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕ौंрдкेрдЧा, рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рд╡ेрддрди рдФрд░ рдкेंрд╢рди рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рд╡рд░्рд╖ 2027 рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै. рдХैрдмिрдиेрдЯ рдХी рдмैрдардХ рдХे рдмाрдж рдЬाрд░ी рдк्рд░ेрд╕ рдиोрдЯ рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЖрдард╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рдЯрд░्рдо рдСрдл рд░ेрд╕рд░ेंрд╕ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै. рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдоें рдПрдХ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдп (рдкाрд░्рдЯ рдЯाрдЗрдо) рдФрд░ рдПрдХ рд╕рджрд╕्рдпीрдп рд╕ेрдХ्рд░ेрдЯрд░ी рд╣ोंрдЧे. рдЗрд╕рдХे рдЧрдарди рдХे рдмाрдж рд╕िрдлाрд░िрд╢ें рднेрдЬрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХो рдЕрдаाрд░рд╣ рдорд╣ीрдиे рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. NC-JCM (рд╕्рдЯाрдл рд╕ाрдЗрдб) рд╕ेрдХ्рд░ेрдЯрд░ी рд╢िрд╡ рдЧोрдкाрд▓ рдоिрд╢्рд░ा рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि 8рд╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдоें рднрд▓े рд╣ी рджेрд░ी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ 1 рдЬрдирд╡рд░ी 2026 рд╕े рд╣ी рдк्рд░рднाрд╡ी рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा. рдпाрдиी, рдЗрд╕рдоें рдЕрдЧрд░ рджेрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै рддो рдлिрд░ 1 рдЬрдирд╡рд░ी 2026 рд╕े рд╕्рдЯाрдл рдХो рдПрд░ि...

рдаिрдпोрдЧ рдмрд╕рд╕्рдЯैंрдб рд╕े рдЧुреЫрд░рдиा рдЕрдм рд╕рднी рдмрд╕ों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп - рдЕрдиुрдкрдо рдХрд╢्рдпрдк

рдЪрд┐рддреНрд░
  рдаिрдпोрдЧ рдмрд╕рд╕्рдЯैंрдб рд╕े рдЧुреЫрд░рдиा рдЕрдм рд╕рднी рдмрд╕ों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп - рдЕрдиुрдкрдо рдХрд╢्рдпрдк рдЬिрд▓ा рджрдг्рдбाрдзिрдХाрд░ी рд╢िрдорд▓ा рдЕрдиुрдкрдо рдХрд╢्рдпрдк рдиे рдоोрдЯрд░ рд╡ाрд╣рди рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1988 рдХी рдзाрд░ा 117 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдЬाрд░ी рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмрддाрдпा рдХि рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдкрде рдкрд░िрд╡рд╣рди рдиिрдЧрдо рдХी рд╕рднी рдмрд╕े рддрдеा рдиिрдЬी рдмрд╕ें рдЕрдм рдаिрдпोрдЧ рдмрд╕ рд╕्рдЯैंрдб рд╕े рд╣ोрдХрд░ рд╣ी рдЧुрдЬрд░ेрдЧी рддрдеा рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рд╣ोрдЧी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╣िрдд рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦ рдХрд░ рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै | рдЗрд╕ рдиिрд░्рдгрдп рд╕े рдпाрдд्рд░िрдпों рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ाрд▓рдп, рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЪрдв़рдиे-рдЙрддрд░рдиे рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдФрд░ рдпाрддाрдпाрдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрдЧा।

рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлी рдоें рдЖрдХांрдХ्рд╖ा рдиे рдЬीрддा рдк्рд░рдердо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░

рдЪрд┐рддреНрд░
рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлी рдоें рдЖрдХांрдХ्рд╖ा рдиे рдЬीрддा рдк्рд░рдердо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░  рд╡िрд╢्рд╡ рдУрдЬ़ोрди рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рдЬी.рдЬी.рдбी.рдПрд╕.рдбी. рдХॉрд▓ेрдЬ, рд░ाрдЬрдкुрд░ рдоें рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддाрдУं рдХा рд╕рдлрд▓ рдЖрдпोрдЬрди  рдЧोрд╕्рд╡ाрдоी рдЧрдгेрд╢ рджрдд्рдд рд╕рдиाрддрди рдзрд░्рдо рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд░ाрдЬрдкुрд░ рдХे рднौрддिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдУрдЬ़ोрди рджिрд╡рд╕ рдХे рдЙрдкрд▓рдХ्рд╖्рдп рдоें рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрдпों рдХा рдЖрдпोрдЬрди рд╣ुрдЖ। рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рд╢ुрднाрд░ंрдн рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдиिрджेрд╢рдХ рдПрд╡ं рдк्рд░рдзाрдиाрдЪाрд░्рдп рдбॉ. рд╡िрд╡ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдХे рдЙрдж्рдмोрдзрди рд╕े рд╣ुрдЖ, рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдУрдЬ़ोрди рдкрд░рдд рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╣ेрддु рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдк्рд░рдпाрд╕ों рд╕े рдЕрд╡рдЧрдд рдХрд░ाрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рдпं рдХो рдкрд╣рд▓े рд╕ोрдЪ рдХрд░ рдЖрдЧे рдмрдв़рдиे рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рднौрддिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╡िрднाрдЧ рдХी рдУрд░ рд╕े рдЗрдХो-рдХ्рд░ाрдл्рдЯ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдХा рдЖрдпोрдЬрди рд╣ुрдЖ рдЬिрд╕рдоें рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдиे рдЕрдкрд╢िрд╖्рдЯ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рд╕े рдЙрдкрдпोрдЧी рд╡рд╕्рддुрдПँ рдмрдиाрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдкुрдиः рдЙрдкрдпोрдЧ рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा। рдЗрд╕ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдоें рдк्рд░рдердо рд╕्рдеाрди рд╣рд░ीрд╢ (рдмी.рдПрд╕рд╕ी. рдк्рд░рдердо рд╡рд░्рд╖, рдиॉрди–рдоेрдбिрдХрд▓), рдж्рд╡िрддीрдп рд╕्рдеाрди рдЕрдиुрд╖्рдХा рдПрд╡ं рдЕрди्рд╡ी (рдмी.рдПрд╕рд╕ी. рдж्рд╡िрддीрдп рд╡рд░्рд╖, рдиॉрди–рдоेрдбिрдХрд▓) рддृрддीрдп рд╕्рдеाрди – рдЦुрд╢्рдмू рдПрд╡ं рддрдорди्рдиा (рдмी.рдПрд╕рд╕ी. рдж्рд╡िрддीрдп рд╡рд░्рд╖, рдоेрдбिрдХрд▓) рдХो рдоिрд▓ा। рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлी рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдоें ...

рдЙрдк-рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЗंрджौрд░ा рдоें рд╣ुрдЖ рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░, 50 рдпुрд╡ाрдУं рдХा рд╣ुрдЖ рдЪрдпрди

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЙрдк-рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЗंрджौрд░ा рдоें рд╣ुрдЖ рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░, 50 рдпुрд╡ाрдУं рдХा рд╣ुрдЖ рдЪрдпрди  рдиूрд░рдкुрд░ : рд╡िрдирдп рдорд╣ाрдЬрди  рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХो рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░рд╡ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрд░ंрддрд░ рдк्рд░рдпाрд╕рд░рдд рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХрдб़ी рдоें рд╕िрд╕ рдЗंрдбिрдпा рд▓िрдоिрдЯेрдб рд╣рдоीрд░рдкुрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдЬ рдЗंрджौрд░ा рдоे рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी рдЧाрд░्рдб рд╡ рд╕ुрдкрд░рд╡ाрдЗрдЬрд░ рдХे 50 рдкрджों рдХे рд▓िрдП рдЖрдЬ рдЙрдк-рд░ोрдЬ़рдЧाрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЗрди्рджौрд░ा рдоें рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдП рдЧрдП। рдЗрди рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ों рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 150 рдпुрд╡ाрдУं рдиे рднाрдЧ рд▓िрдпा рдЬिрдирдоें рд╕े 50 рдпुрд╡ाрдУं рдХा рдЪрдпрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╡िрдзाрдпрдХ рдорд▓ेंрдж्рд░ рд░ाрдЬрди рдиे рдЪрдпрдиिрдд рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдЪрдпрди рдкрдд्рд░ рд╡िрддрд░िрдд рдХिрдП рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПं рджीं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди рдХो рд▓ेрдХрд░ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд╣ै। рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдиिрдЬी рдХंрдкрдиिрдпों рд╡ рд╡िрднिрди्рди рд╕рд░рдХाрд░ी рд╡िрднाрдЧों рдоें рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХो рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рд╕ृрдЬिрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै।рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЪрдпрдиिрдд рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдмрдзाрдИ рджी рдФрд░ рдЙрдирд╕े рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдЬрддाрдИ рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд▓рдЧрди, рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдФрд░ рдИрдоाрдирджाрд░ी рд╕े рдХाрд░्рдп рдХрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХा рдиाрдо рд░ोрд╢рди рдХрд░ेंрдЧे।рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рджौрд░ाрди рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░, рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ी рддрдеा рд╕िрд╕ рдХंрдкрдиी рдХे рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ рднрд░्рддी рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕рддрд╡ीрд░ рд╕िंрд╣ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े।

рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХों рдХी рдХांрдЯ्рд░ैрдХ्рдЯ рдЕрд╡рдзि рдШрдЯाрдХрд░ 8 рд╡рд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ, рдЖंрджोрд▓рди рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХों рдХी рдХांрдЯ्рд░ैрдХ्рдЯ рдЕрд╡рдзि рдШрдЯाрдХрд░ 8 рд╡рд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ, рдЖंрджोрд▓рди рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी  (рдиेрд░рдЪौрдХ: рдЕрдЬрдп рд╕ूрд░्рдпा) рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рдорд╕्рдд рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдЕрдкрдиी рд╡िрднिрди्рди рдоांрдЧों рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдЙрдаा рд░рд╣े рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рддрдХ рдЙрдирдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдпा рд╣ै। рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХों рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдоांрдЧ рд╣ै рдХि рдЙрди्рд╣ें рдХांрдЯ्рд░ैрдХ्рдЯ рдкрд░ рд▓ाрдиे рдХी рдЕрд╡рдзि рдХो рд╡рд░्рддрдоाрди 12 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдШрдЯाрдХрд░ 8 рд╡рд░्рд╖ рдХिрдпा рдЬाрдП। рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдШ рдХे рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬ्рд╡ाрд▓ू рд░ाрдо рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдоाрдирдиीрдп рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕्рд╡рдпं рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рджिрдпा рдеा рдХि рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХों рдХो 8 рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╕ेрд╡ा рдЙрдкрд░ांрдд рдХांрдЯ्рд░ैрдХ्рдЯ рдкрд░ рд▓ाрдпा рдЬाрдПрдЧा, рд▓ेрдХिрди рдЖрдЬ рддрдХ рдпрд╣ рд╡ाрджा рдкूрд░ा рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдЖрдЧ्рд░рд╣ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рд╕рдордп рд░рд╣рддे рдЙрдирдХी рдЙрдЪिрдд рдоांрдЧों рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдкूрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдП। рд╕ाрде рд╣ी рдЪेрддाрд╡рдиी рджी рдХि рдпрджि рдЬрд▓्рдж рдиिрд░्рдгрдп рдирд╣ीं рд▓िрдпा рдЧрдпा рддो рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рднी рдЬрд▓ рд░рдХ्рд╖рдХ рдЖंрджोрд▓рди рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓ेрдиे рдХो рдордЬрдмूрд░ рд╣ोंрдЧे, рдЬिрд╕рдХी рдкूрд░ी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрдЧी।

DC рд▓ाрд╣ौрд▓ рдиे рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдХे рдЕрдзिрд╢ाрд╖ी рдЕрднिрдпंрддा рдХो рдХिрдпा рд╕рд╕्рдкेंрдб,рдмिрдиा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЫुрдЯ्рдЯी рдЬाрдиे рдкрд░

рдЪрд┐рддреНрд░
DC рд▓ाрд╣ौрд▓ рдиे рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдХे рдЕрдзिрд╢ाрд╖ी рдЕрднिрдпंрддा рдХो рдХिрдпा рд╕рд╕्рдкेंрдб,рдмिрдиा рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЫुрдЯ्рдЯी рдЬाрдиे рдкрд░  рд▓ाрд╣ौрд▓ рдоें рд▓ोрдЧ рдмिрдЬрд▓ी рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣े рдЕрдзिрдХाрд░ी рдордиाрд▓ी рдоें рдмैрдаा рдеा рдбेрд░ा рдЬрдоाрдХрд░,рдбीрд╕ी рд▓ाрд╣ौрд▓ рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рдХे рдмाрдж рд╣ुрдИ рдХाрд░рд╡ाрдИ  рд╡िрдЬрдп рдаाрдХुрд░/рд▓ाрд╣ौрд▓-рд╕्рдкीрддि рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЬिрд▓ा рд▓ाрд╣ौрд▓ рд╕्рдкीрддि рдоें рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдХे рдЕрдзिрд╢ाрд╕ी рдЕрднिрдпंрддा рдХो рдб्рдпूрдЯी рдоें рдХोрддाрд╣ी рдмрд░рддрдиे рдкрд░ рд╕рд╕्рдкेंрдб рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै । рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмिрдиा рдХिрд╕ी рд╕ूрдЪрдиा рдХे рдкिрдЫрд▓े 30 рджिрдиों рд╕े рдЕрд╡рдХाрд╢ рдкрд░ рдеे । рдмिрдиा рд╕ूрдЪрдиा рдЫुрдЯ्рдЯी рдЬाрдиे рдФрд░ рдб्рдпूрдЯी рдоें рдХोрддाрд╣ी рдмрд░рддрдиे рдкрд░ рдпрд╣ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЧрдИ рд╣ै । рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдиे рдкрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдПрд╕рдИрд╕ीрдЯीрдЯी/рд╡ीрдПंрдбрдЖрдИ/8-3012/2025-935-46 рдХे рддрд╣рдд рдЕрдзिрд╢ाрд╖ी рдЕрднिрдпंрддा рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдаाрдХुрд░ рдХो рдЖрджेрд╢ рди рдоाрдирдиे рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╕ाрде рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╕рд╕्рдкेंрдб рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।   рдЬрдирдЬाрддीрдп рдЬिрд▓ा рд▓ाрд╣ौрд▓ рд╕्рдкीрддि рдоें рдмрд░рд╕ाрдд рдХे рджौрд░ाрди рднाрд░ी рдЖрдкрджा рдоें рд▓ाрд╣ौрд▓ рдЬिрд▓ा рдХे рд╕рдорд╕्рдд рд╡िрднाрдЧों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рджिрди-рд░ाрдд рд░ाрд╣рдд рдХाрд░्рдп рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै । рд▓ेрдХिрди рдмिрдЬрд▓ी рдмोрд░्рдб рдХे рдЕрдзिрд╢ाрд╕ी рдЕрднिрдпंрддा рдХे рдмिрдиा рд╕ूрдЪрдиा рджिрдП рд▓ाрд╣ौрд▓ рд╕्рдкीрддि рдоें рдкिрдЫрд▓े рдХाрдлी рд╕рдордп рд╕े рдмिрдЬрд▓ी рд╕ंрдмंрдзिрдд рджिрдХ्рдХрддों рдХा рд╕ाрдордиा рд▓ोрдЧों рдХ...

рдЯीрдИрдЯी рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп: рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХा рдЕрд╣рдо рдлैрд╕рд▓ा

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЯीрдИрдЯी рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп: рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХा рдЕрд╣рдо рдлैрд╕рд▓ा  рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी: рджेрд╢ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рдПрдХ рдмрдб़ा рдлैрд╕рд▓ा рд╕ुрдиाрдпा рд╣ै। рдЕрдм рд╕ेрд╡ा рдоें рдмрдиे рд░рд╣рдиे рдФрд░ рдкрджोрди्рдирддि (рдк्рд░рдоोрд╢рди) рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЯीрдЪрд░्рд╕ рдПрд▓िрдЬिрдмिрд▓िрдЯी рдЯेрд╕्рдЯ (TET) рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧा। рдХोрд░्рдЯ рдиे рд╕ाрдл рддौрд░ рдкрд░ рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкाрдд्рд░рддा рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкाрд╕ рдХрд░рдиा рдЙрди рд╕рднी рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рдЬो рдЕрдкрдиी рдиौрдХрд░ी рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдпा рдк्рд░рдоोрд╢рди рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд░рдЦрддे рд╣ैं। рдХ्рдпा рд╣ै рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा? рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж (NCTE) рдж्рд╡ाрд░ा 2010 рдоें рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЧрдП рдПрдХ рдЖрджेрд╢ рдХे рдмाрдж рдЖрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдФрд░ рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдХрдХ्рд╖ाрдУं (рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े 8) рдоें рдкрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЯीрдИрдЯी рдХो рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। NCTE рдиे рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдпрд╣ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкाрд╕ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдкांрдЪ рд╕ाрд▓ рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдеा, рдЬिрд╕े рдмाрдж рдоें рдЪाрд░ рд╕ाрд▓ рдФрд░ рдмрдв़ा рджिрдпा рдЧрдпा рдеा। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдХुрдЫ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдиे рдЗрд╕ рдиिрдпрдо рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХोрд░्рдЯ рдХा рд░ुрдЦ рдХिрдпा। рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдордж्рд░ाрд╕ рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдХी рдПрдХ рдмेंрдЪ рдиे рдЬूрди 2025 рдоें рдлैрд╕рд▓ा рд╕ुрдиाрдпा рдеा рдХि 29 рдЬुрд▓ाрдИ 2011 рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиि...

рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рдХो рдкुрдиः рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЖрджेрд╢

рдЪрд┐рддреНрд░
рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рдХो рдкुрдиः рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЖрджेрд╢ों рдХी рд╡ुрдзрд╡ाрд░ рдХो рдЦрдмрд░ рдоिрд▓рддे рд╣ी рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рдоें рдЦुрд╢ी рдХी рд▓рд╣рд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдХो рдкुрдиः рдЬ्рд╡ाрд▓ी рд╕े рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рджिрдП рдиिрд░्рджेрд╢  (рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां : рдк्рд░ेрдо рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╢рд░्рдоा ) рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рдХो рдЬ्рд╡ाрд▓ी рд╕े рдкुрдиः рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЖрджेрд╢ों рдХी рд╡ुрдзрд╡ाрд░ рдХो рдЦрдмрд░ рдоिрд▓рддे рд╣ी рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рдоें рдЦुрд╢ी рдХी рд▓рд╣рд░ рджौреЬ рдЧрдИ рд╣ै। рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдкрдд्рд░ рд▓िрдЦ рдХрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдХो рдкुрдиः рдЬ्рд╡ाрд▓ी рд╕े рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░ рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХिрдП рд╣ैं। рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдЕрдзिрдХाрд░ी рдиे  рдк्рд░рджेрд╢ рдЙрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХी рд░ोрдХ рдХे рдмाрдмрдЬूрдж 08 рдЬुрд▓ाрдИ рдХो рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдХो рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕े рдЬ्рд╡ाрд▓ी рд╢िрдл्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рджेрд╢ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдиे рдХреЬा рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд▓िрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдиे рди्рдпाрдпाрд▓ рдХे рд░ोрдХ рдЖрджेрд╢ों рдХी рдкाрд▓рдиा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдХो рдкुрдиः рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдХреЬे рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХिрдП рд╣ैं।   рд╡िрдХाрд╕ рдЦрдг्рдб рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХे рд╕рднी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХो  рдирдЧрд░ोрдЯा рд╕ूрд░िрдпां рд╕े рдмीрдбीрдУ рдиे 08 рдЬुрд▓ाрдИ рдХ...

рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдЦुрд╢рдЦрдмрд░ी: рдЕрдм 25 рд▓ाрдЦ рддрдХ рдХा рд╕рд╕्рддा рд▓ोрди, рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХो рдоिрд▓ेрдЧा рдбрдмрд▓ рдлाрдпрджा

рдЪрд┐рддреНрд░
рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдЦुрд╢рдЦрдмрд░ी: рдЕрдм 25 рд▓ाрдЦ рддрдХ рдХा рд╕рд╕्рддा рд▓ोрди, рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХो рдоिрд▓ेрдЧा рдбрдмрд▓ рдлाрдпрджा  рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдмेрд╣рдж рдлाрдпрджेрдоंрдж рдпोрдЬрдиा рдЪрд▓ाрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рддрд╣рдд House Building Advance (HBA) рдпोрдЬрдиा рдХे рдЬрд░िрдП рдШрд░ рдмрдиाрдиे, рдЦрд░ीрджрдиे, рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХрд░рдиे рдпा рдкुрд░ाрдиे рд╣ोрдо рд▓ोрди рдЪुрдХाрдиे рдХे рд▓िрдП 25 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рддрдХ рдХा рд▓ोрди рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЦाрд╕ рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд▓ोрди рдкрд░ рдм्рдпाрдЬ рджрд░ рд╕िрд░्рдл 7.44% рд╕ाрд▓ाрдиा рд╣ै, рдЬो рд╡िрдд्рдд рд╡рд░्рд╖ 2025-26 рдХे рд▓िрдП рддрдп рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдкрддि-рдкрдд्рдиी рджोрдиों рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं, рддो рджोрдиों рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ 25-25 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे, рдпाрдиी рдХुрд▓ 50 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рддрдХ рдХा рд▓ाрдн рд▓े рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдпोрдЬрдиा рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдордХрд╕рдж рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рдХрдо рдм्рдпाрдЬ рджрд░ рдкрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рд╣ाрдпрддा рджेрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиा рд╕्рдеाрдпी рдШрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиा рд╣ै। рдХिрди-рдХिрди рдХाрдоों рдХे рд▓िрдП рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै рд▓ोрди? рдЦाрд▓ी рдк्рд▓ॉрдЯ рдкрд░ рдирдпा рдШрд░ рдмрдиाрдиा рд╕рд░рдХाрд░ी рдпा рдоाрди्рдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдмिрд▓्рдбрд░ рд╕े рдШрд░/рдл्рд▓ैрдЯ рдЦрд░ीрджрдиा рдоौрдЬूрджा рдШрд░ рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдпा рдорд░рдо्рдордд (рдЕрдзिрдХрддрдо 10 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рддрдХ) рдкрд╣рд▓े рд╕े рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ोрдо рд▓ोрди рдХो рдЪुрдХाрдиा (рдХुрдЫ рд╢рд░्рддों рдХे рд╕ाрде) рдкाрдд्рд░рддा рд╕рднी рд╕्рдеाрдпी рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी 5 рд╕ाрд▓ рдХी рдиिрд░ंрддрд░ рд╕ेрд╡ा рдкूрд░ी рдХрд░рдиे ...

рдУрд╡рд░рдЯाрдЗрдо рд╡ рдиाрдЗрдЯ рднрдд्рддा рдХे рд▓िрдП 2 рдХрд░ोрдб़ рдЬाрд░ी, рдПрдЪрдЖрд░рдЯीрд╕ी рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░-рдХंрдбрдХ्рдЯрд░ों рдХो рдоिрд▓ी рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд

рдЪрд┐рддреНрд░
рдУрд╡рд░рдЯाрдЗрдо рд╡ рдиाрдЗрдЯ рднрдд्рддा рдХे рд▓िрдП 2 рдХрд░ोрдб़ рдЬाрд░ी, рдПрдЪрдЖрд░рдЯीрд╕ी рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░-рдХंрдбрдХ्рдЯрд░ों рдХो рдоिрд▓ी рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд  (рд╢िрдорд▓ा: рдЧाрдпрдд्рд░ी рдЧрд░्рдЧ) рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдкрде рдкрд░िрд╡рд╣рди рдиिрдЧрдо (рдПрдЪрдЖрд░рдЯीрд╕ी) рдХे рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░ों рдФрд░ рдХंрдбрдХ्рдЯрд░ों рдХो рд▓ंрдмे рдЗंрддрдЬाрд░ рдХे рдмाрдж рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ी рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рдУрд╡рд░рдЯाрдЗрдо рдФрд░ рдиाрдЗрдЯ рдУрд╡рд░рдЯाрдЗрдо рднрдд्рддा рдХे рднुрдЧрддाрди рдХे рд▓िрдП 2 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХी рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рдХрд░ рджी рд╣ै। рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдоुрдХेрд╢ рдЕрдЧ्рдиिрд╣ोрдд्рд░ी рдиे рдЬाрдирдХाрд░ी рджी рдХि рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдПрдЪрдЖрд░рдЯीрд╕ी рдЪाрд▓рдХ рдпूрдиिрдпрди рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдИ рдмैрдардХ рдоें рдЙрдирдХी рдоांрдЧों рдкрд░ рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ рдеी। рдмैрдардХ рдХे рдмाрдж рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд╣िрдд рдоें рддुрд░ंрдд рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрддे рд╣ुрдП рдпрд╣ рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХे рдЖрджेрд╢ рджिрдП рдЧрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ рдХрджрдо рди рдХेрд╡рд▓ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рдордиोрдмрд▓ рдХो рдмрдв़ाрдПрдЧा, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЙрдирдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХे рдк्рд░рддि рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд╣ै। рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рджोрд╣рд░ाрдпा рдХि рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдФрд░ рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХे рд╣िрддों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиा рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рднी рд▓ंрдмिрдд рдоुрдж्рджों рдХा рд╕рдордпрдмрдж्рдз рд╕рдоाрдзाрди рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдЬрд▓ рд╢рдХ्рддि рд╡िрднाрдЧ рдХрдЯрд░ाрдИं рдиे рдХी рд╕рд░ाрдЬ рдмाрдв़ рдкीрдб़िрддों рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा

рдЪрд┐рддреНрд░
рдЬрд▓ рд╢рдХ्рддि рд╡िрднाрдЧ рдХрдЯрд░ाрдИं рдиे рдХी рд╕рд░ाрдЬ рдмाрдв़ рдкीрдб़िрддों рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा  рдкрддрд▓ीрдХूрд╣рд▓ ( рдУрдо рдмौрдж्рдз ) рдЬрд▓рд╢рдХ्рддि рд╡िрднाрдЧ рдЙрдкрдоंрдбрд▓ рдХрдЯрд░ाрдИं рд╕рд░ाрдЬ рдмाрдв़ рдк्рд░рднाрд╡िрддों рдХी рдорджрдж рдХे рд▓िрдП рдЖрдЧे рдЖрдпा рд╣ै। рдЬрд▓рд╢рдХ्рддि рдХे рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЕрднिрдпंрддा рдпोрдЧेрд╢ рдаाрдХुрд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЙрдкрдоंрдбрд▓ рдХрдЯрд░ाрдИं рдХी рд╕рдорд╕्рдд рдЯीрдо рдиे рдоिрд▓рдХрд░ 37 рд╣рдЬ़ाрд░ рд░ुрдкрдпे рдХी рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХी।  рдЗрд╕ рд░ाрд╢ि рдХो рд╕рд░ाрдЬ рдХे рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡ी рдмंрдЯी рд╕рд░ाрдЬी рдХो рд╕ौंрдкा рдЧрдпा। рдпोрдЧेрд╢ рдаाрдХुрд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рд╕рд░ाрдЬ рдоें рдЖрдИ рднрдпंрдХрд░ рдЖрдкрджा рдХी рдЪрдкेрдЯ рдоें рдЖрдП рдк्рд░рднाрд╡िрддों рдХे рд▓िрдП рд╕рднी рдиे рд╣ाрде рдмрдв़ाрдП рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬрд▓рд╢рдХ्рддि рдЙрдкрдоंрдбрд▓ рдХрдЯрд░ाрдИं рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдУं рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдиे рднी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा। рдЬрд▓рд╢рдХ्рддि рдЙрдкрдоंрдбрд▓ рдХрдЯрд░ाрдИं рдХी рд╕рдорд╕्рдд рдЯीрдо рдиे рдоिрд▓рдХрд░ 37 рд╣рдЬ़ाрд░ рд░ुрдкрдпे рдХी рд░ाрд╢ि рдПрдХрдд्рд░ рдХी рдФрд░ рдЙрд╕े рдмंрдЯी рдХो рд╕ौंрдкा। рдЬрд▓рд╢рдХ्рддि рдЙрдкрдоंрдбрд▓ рдХрдЯрд░ाрдИं рдХी рд╕्рдорд╕्рдд рдЯीрдо рдРрд╕े рдХाрд░्рдпों рдоें рд╣рдоेрд╢ा рддрдд्рдкрд░ рд░рд╣рддी рд╣ै । рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡ी рдмंрдЯी рд╕рд░ाрдЬी рдиे рдЗрд╕ рдорджрдж рдХे рд▓िрдП рд╡िрднाрдЧ рдХे рд╕рдорд╕्рдд рдЕрдзिрдХाрд░िрдУं рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдХिрдпा рдФрд░ рдЖрд╢्рд╡рд╕्рдд рдХिрдпा рдХि рдЗрд╕ рд░ाрд╢ि рдХो рдЙрди рд▓ोрдЧों рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рдЬाрдПрдЧा рдЬрд╣ाँ рдЕрднी рддрдХ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдорджрдж рдирд╣ीं рдкрд╣ुँрдЪा рдкाрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди рдк्рд░рднाрд╡िрддों рдХी рд╕ूрдЪी рднी рд╡िрднाрдЧ рдХो рджेрдЧा рдЬिрди्рд╣ें рд░ाрд╢ि рд╡िрддрд░िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी।

11 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рд╡ेрддрди рдХी рдПрдХ рд░ुрдкрдП рднी рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ीं рд╣ुрдИ, рдЖंрдЧрдирдмाрдб़ी рд╡рд░्рдХрд░ рдЙрддрд░ेंрдЧी рд╕рдб़рдХों рдкрд░

рдЪрд┐рддреНрд░
11 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рдХे рд╡ेрддрди рдоें рдПрдХ рд░ुрдкрдП рдХी рднी рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ीं, рдЖंрдЧрдирдмाрдб़ी рд╡рд░्рдХрд░ рдЙрддрд░ेंрдЧी рд╕рдб़рдХों рдкрд░  (рд╢िрдорд▓ा рдЧाрдпрдд्рд░ी рдЧрд░्рдЧ ) рдпूрдиिрдпрди рдХी рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдиीрд▓рдо рдЬрд╕्рд╡ाрд▓, рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рд╡ीрдиा рд╢рд░्рдоा рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдЬिрд▓ा рдКрдиा рдХрдоेрдЯी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдирд░ेрд╢ рд╢рд░्рдоा, рдЕрдиुрд░ाрдзा, рдЖрд╢ा рджेрд╡ी, рдиिрд░्рдорд▓ рд╕ैрдиी, рд╕рд░ोрдЬ рдХुрдоाрд░ी рдФрд░ рдЬिрд▓ा рд╕िрд░рдоौрд░ рдХрдоेрдЯी рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рдпाрдоा рд╡ рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рд╡ीрдиा рд╢рд░्рдоा рдЖрджि рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдоौрдЬूрджा рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рд╡рд░्рдХрд░्рдЬ рдПрд╡ं рд╣ेрд▓्рдкрд░्рдЬ рдкрд░ рдХाрдо рдХा рдмोрдЭ рддो рдЖрдП рджिрди рдмреЭा рд░рд╣ी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╡ेрддрди рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдЙрдирдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХी рдЪिंрддा рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рднी рдирд╣ीं рд╣ै। 11 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рдХे рд╡ेрддрди рдоें рдПрдХ рд░ुрдкрдП рдХी рднी рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ीं рдХी рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдоंрдд्рд░िрдпों рдФрд░ рд╡िрдзाрдпрдХों рдХे рд╡ेрддрди рд╡ рднрдд्рддों рдоें рдЖрдП рджिрди рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдордЬрджूрд░ рд╡рд░्рдЧ рдХी рд▓рдЧाрддाрд░ рдЕрдирджेрдЦी рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рддрдм рддрдХ рдЪुрдк рдирд╣ीं рдмैрдардиे рд╡ाрд▓ी, рдЬрдм рддрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╣рд░िрдпाрдгा рдХी рддрд░्рдЬ рдкрд░ рд╡ेрддрди рдирд╣ीं рджेрддी। рд╕рд░рдХाрд░ рдХाрдо рдХे рд╣рд░ рдирдП рдлрд░рдоाрди рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдкрд░ рдеोрдк рджेрддी рд╣ै। рдЬрдм рд╡े рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдЕрдкрдиा рд╣рдХ рдЙрдаाрддी рд╣ैं, рддрдм рдЙрдирдХे рдХाрдиों рдкрд░ рдЬूं рддрдХ рдирд╣ी рд░ेंрдЧрддी। рдЖрдЬ рдк्рд░ी рдирд░्рд╕рд░ी рдХे рдЪрд▓рддे рдЖंрдЧрдирдмाреЬी рдХрд░्рдоिрдпों рдХे рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдкрд░ рдмрди...

рдХрд░рд╕ोрдЧ рдоें рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी рдЧाрд░्рдбрдЬ рд╡ рд╕ुрдкрд░рд╡ाрдЗрдЬрд░ рдХे 100 рдкрджों рдХे рд▓िрдП 16 рдЬूрди рдХो рд╣ोंрдЧे рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░

рдЪрд┐рддреНрд░
рдХрд░рд╕ोрдЧ рдоें рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी рдЧाрд░्рдбрдЬ рд╡ рд╕ुрдкрд░рд╡ाрдЗрдЬрд░ рдХे 100 рдкрджों рдХे рд▓िрдП 16 рдЬूрди рдХो рд╣ोंрдЧे рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░  рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рдЗрдЪ्рдЫुрдХ рдЖрд╡ेрджрдХों рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдПрд╕.рдЖрдИ.рдПрд╕ рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी рдЗрдг्рдбिрдпा рд▓िрдоिрдЯेрдб, рдПрд╕.рдЖрдИ.рдПрд╕ рд╣рдоीрд░рдкुрд░, рдЬिрд▓ा рд╣рдоीрд░рдкुрд░, рд╣िрдк्рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी рдЧाрд░्рдбрдЬ рд╡ рд╕ुрдкрд░рд╡ाрдЗрдЬрд░ рдХे 100 рдкрджों (рдиिрдпрдоिрдд рдЖрдзाрд░ рдкрд░) рдХेрд╡рд▓ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рднрд░рдиे рд╣ेрддू рдЖрд╡ेрджрдХों рдХे рд╕ाрдХ्рд╖ाрдд्рдХाрд░ рд▓िрдП рдЬाрдПрдЧें।  рдк्рд░рднाрд░ी рдЙрдк-рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХрд░рд╕ोрдЧ рдиे рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддे рд╣ुрдП рдмрддाрдпा рдХि рдЗрди рдкрджों рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рджрд╕рд╡ीं рдкाрд╕ рд╡ рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ, рдЖрдпु рд╕ीрдоा 19-40 рд╡рд░्рд╖ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП। рдЖрд╡ेрджрдХ рдХी рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд▓рдо्рдмाрдИ 168 рд╕ेрдоी рд╡ рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ рдФрд░ рднाрд░ 55 рд╕े 95 рдХिрд▓ोрдЧ्рд░ाрдо рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЪрдпрдиिрдд рдЖрд╡ेрджрдХों рдХो 8 рдШंрдЯे рдХी рдб्рдпूрдЯी рд╡ 12 рдШंрдЯे рдХी рдб्рдпूрдЯी рдХे рд▓िрдП рд░ुрдкрдпे 16 рд╣рдЬाрд░ 500 рд░ुрдкрдпे рд╕े 22 рд╣рдЬाрд░ рд░ुрдкрдпे рдк्рд░рддि рдоाрд╣ рд╡ेрддрди рджिрдпा рдЬाрдпेрдЧा, рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдИ.рдкी.рдПрдл. рдФрд░ рдИ.рдПрд╕.рдЖрдИ. рдЗрдд्рдпाрджि рд▓ाрдн рднी рдк्рд░рджाрди рдХिрдП рдЬाрдПрдЧे। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЪрдпрдиिрдд рдЖрд╡ेрджрдХों рдХो рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рд╡ рдЪंрдбीрдЧреЭ рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рджी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЕрддः рдЖрд╡ेрджрдХों рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ 16 рдЬूрди, 2025 рдХो рд╕ुрдмрд╣ 10ः30 рдмрдЬे рд╕े рджोрдкрд╣рд░ 2 рдмрдЬे рддрдХ рдЕрдкрдиे рд╕рднी рдоूрд▓ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдк्рд░рдоाрдг рдк...

рдкेंрд╢рди рдХे рд▓िрдП рдЕрдм рдШрд░ рдмैрдаे рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे рдЖрд╡ेрджрди

рдЪрд┐рддреНрд░
рдкेंрд╢рди рдХे рд▓िрдП рдЕрдм рдШрд░ рдмैрдаे рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे рдЖрд╡ेрджрди  рджेрд╣рд░ा : рддрд╣рд╕ीрд▓ рдХрд▓्рдпाрдг рдЕрдзिрдХाрд░ी рджेрд╣рд░ा рд╡िрдкुрд▓ рд╢рд░्рдоा рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि , рдЕрди्рдп рдкिрдЫрдб़ा рд╡рд░्рдЧ, рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдПрд╡ं рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕рдХ्рд╖рдо рдХा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг ( рдИрд╕ोрдорд╕ा ) рд╡िрднाрдЧ рдиे рдИ-рдХрд▓्рдпाрдг рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХा рд╢ुрднाрд░ंрдн рдХिрдпा рд╣ै । рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рднी рдкाрдд्рд░ рд▓ाрднाрд░्рдеी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкेंрд╢рди рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдм рдШрд░ рдмैрдаे рд╕्рд╡рдпं рдЕрдерд╡ा рдЕрдкрдиे рдирдЬрджीрдХी рд▓ोрдХ рдоिрдд्рд░ рдХेंрдж्рд░ рдкрд░ рдЬा рдХрд░ рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै। рдЕрдм рдкेंрд╢рди рд╕ंрдмंрдзी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЬाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें 15 рдЬूрди рдХे рдмाрдж рдХोрдИ рднी рдоैрдиुрдЕрд▓ рдПрдк्рд▓िрдХेрд╢рди рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЖрд╡ेрджрди рдХेрд╡рд▓ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ https://himparivar.hp.gov.in/ekalyan рдкрд░ рд╣ी рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдЦрдмрд░ рдХो рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЭा рдХрд░ें:


рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдоीрдбिрдпा рд╕े рдЬुрдб़ें: